گبه ، قالی ایل قشقایی موفق به ثبت جهانی شد

1396/11/10 تعداد بازدید: 657
print
  • linkedin
  • google plus
  • facebook
  • twitter
گبه ، قالی ایل قشقایی موفق به ثبت جهانی شد

گبه فارسی نوعی قالی قشقایی است که با توجه به روحیات بافندگان و سنت و فرهنگ آنها بافته می شود. در ساخت گبه از رنگ های شاد و سرزنده استفاده می شود که نشان...

 گبه فارسی

 

به نوعی زیرانداز است که در عشایر و روستاهای جنوب، جنوب غربی و به خصوص در میان ایل قشقایی  بافته می‌شود. بافت این قالی شبیه به بافت قالی های معمولی بوده و تفاوت آن در تعداد پود های نازک، رنگ، طرح و ابعاد آن است. در بافت این قالی تعداد پود های نازک به ۲ تا ۱۳ پود می رسد، اما به جهت اینکه پرزها بلند هستند، پود ها دیده نمی شوند. تفاوت دیگر در رنگ بندی و طرح آنها است که در بافت گبه، حاشیه و نقوش طبق اصول متداول قالی بافی بافته نمی‌شود. ممکن است آنها حاشیه نداشته باشند و یا نقوش این قالی قشقایی قرینه نباشد.

 

گبه

 به‌طورکلی می‌توان گفت گبه فارسی قشقایی مانند نقاشی بچه‌ها است ساده و بدون آرایش، الهام گرفته از طبیعت اطراف بافنده.  قالی قشقایی ذهنی بافت است. بافنده آزاد است هرچه پیرامون خود می‌بیند و دوست دارد در هر جای آن‌که می‌خواهد ببافد. آمال و آرزوهایش را به تصویر بکشد. گل، سبزه، بازی‌های کودکانه، گله گوسفندان، آرزوی باران، نقش شیر که حافظ و نگهبان خانه باشد، از دست دادن عزیزان که گاهی در خانه به رنگ سیاه نمایان می‌شود و ...

 

گبه

 

 تفاوت دیگر این قالی  با قالی‌های معمولی در رنگ‌بندی آن است. پرچم‌های به‌کاررفته در بافت آن خودرنگ است. این نوع قالی عموماً برای مصرف شخصی خود عشایر بافته می‌شود ولی امروزه به خاطر نقوش خاص و ساده طرفداران زیادی پیداکرده است و البته رنگ و طرح‌های آن نیز دچار دگرگونی شده است.

 

در عشایر قشقایی دو نوع قالی گبه بافته می‌شود:

 

اولین نوع گبه درشت

 

 دومین نوع گبه ریز  قالی - گبه

 

نوع دیگری از این نوع قالی وجود دارد که به‌ندرت بافته می‌شود، نام آن یلمه است؛ که مابین گبه درشت و گبه ریز است. مواد مورداستفاده برای بافت گبه درشت اعم خامه، چله، پود روی تماماً پشمی، پود زیر. همچنین برای بافت گبه ریز از  چله پشمی ظریف (مرینوس)، زیر پشمی باریک یا پنبه‌ای، خامه پشمی روی پنبه‌ای یا مرینوس استفاده می‌شود.

 

رنگرزی و رنگ‌بندی‌های قالی‌های قشقایی یکی از ویژگی‌های مهم آن‌ها است. در این قالی از رنگ‌های زنده و جاندار و گاهی تند استفاده می‌شود. رنگ‌های مورداستفاده در گبه، رنگ‌های کاملاً گیاهی و سنتی هستند.

گبه

به همین سبب برای نگهداری آن‌ها باید به چند نکته توجه داشت:

 

 ۱-جهت جلوگیری از بیدخوردگی قالی قشقایی، آن‌ها را باید دور از فضاهای مرطوب و تاریک نگهداری کرد و مرتباً آن‌ها را غبارروبی کرد.

 

2- اگر پایه میز یا مبل بر روی قالی جایی بی اندازند برای جلوگیری از فرسایش قالی باید جای پایه‌ها را جابجا کرد.

 

3-قالی نباید روبه‌روی نور مستقیم خورشید قرار بگیرد زیرا به‌مرورزمان دچار رنگ‌پریدگی می‌شود.

 

ثبت جهانی این اثر هنری

 

 

جالب است بدانی که گبه و فرش قشقایی در فهرست سازمان جهانی،  مالکیت فکری آن به نام ایران ثبت جهانی شد و پس از این امکان و کپی برداری از آن وجود ندارد. این حق مالکیت معنوی کمک شایانی در صادرات این اثر هنری می کند.

 

گبه

نظرات:

loader
© کلیه حقوق و محتوای این سایت متعلق به حامی بازار می باشد .
طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی توسط اینتک